ใครเคยซื้อปลาทูแม่กลองคงเห็นว่าปลาทุกตัวงอหัวลงจนดูเหมือนคอหัก หลายคนเข้าใจว่าเป็นลักษณะของปลาทูพันธุ์นี้ แต่ความจริงคือภูมิปัญญาการจัดปลาลงเข่งของคนรุ่นก่อน การหักคอให้หัวงอทำให้เรียงปลาในเข่งได้แน่นและสวย กลายเป็นเอกลักษณ์ที่คนใช้สังเกตปลาทูแม่กลองมาจนทุกวันนี้
สิ่งที่ทำให้ปลาทูแม่กลองต่างจริงๆ อยู่ที่ปากแม่น้ำแม่กลอง ตะกอนจากแม่น้ำมาพบกับน้ำทะเลตรงนี้ ปลาทูที่หากินบริเวณชายฝั่งตื้นจึงมีลำตัวกว้าง แบน และสั้น ผิวขาวเงินมันวาว มีแถบสีน้ำเงินแกมเขียวหรือเหลือง ครีบหางเหลืองทอง
การนึ่งปลาทูแบบแม่กลองเรียบง่าย เรียงปลาลงเข่ง ต้มน้ำผสมเกลือจนเดือด จุ่มเข่งลงไปครู่เดียวแล้วยกขึ้นผึ่งให้แห้ง ปลาที่นึ่งได้ที่หนังจะใส เนื้อนุ่ม ความรู้นี้ไม่มีตำรา คนรุ่นหลังเรียนจากการยืนดูและลงมือทำตามผู้ใหญ่
ทุกเดือนธันวาคม จังหวัดจัด “เทศกาลกินปลาทูและของดีเมืองแม่กลอง” ที่หน้าศาลากลางจังหวัด ครั้งที่ 27 จัดเมื่อ 12–21 ธันวาคม 2568 เป็นโอกาสชิมเมนูปลาทูหลายสิบแบบในที่เดียว
